यही पुस ९ गते कार्यालयको कामका लागि बिहान ७ बजे कार्यालयमा आइपुगेकी नेहा बिहान ८ बजे कार्यालयबाट अचानक बेपत्ता भएकी थिइन्।

आफ्नो टेबलको कम्प्युटर खुलै रहेको, झोला र मोबाइल फोनसमेत टेबलमा नै खुलै रहेको र नेहा कार्यालयमा दिउँसोसम्म नफर्केपछि कार्यालयका कर्मचारीले उनको घरपरिवार र चिनेजानेका मानिसमा खबर गरेका थिए।

अवस्था अर्धचेत रहेकाले उनी अपहरणमा परेको अनुमान गरिएको छ।
- रासस

भट्टाको सुरक्षाका लागि खटिएका औरावनी–४ का खेदनलाल चौधरीको हत्यामा संलग्न भएको आरोपमा सत्तारुढ दल सदभावना पार्टीका इटहरी नगर सचिव शम्भु चौधरी, मधेसी जनअधिकार फोरम लोकतान्त्रिक मोरङ हात्तीमुढाका नेता अजय सरदार र सुनसरीको औरावनीका चन्द्रनारायण मुखियालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको हो।

पक्राउ पर्नेमध्ये चौधरी ६ वर्ष डाँका मुद्दामा कैद भुक्तान गरी झण्डै तीन महिनाअघि रिहा भएका थिए। मुखिया भने तराईमा सशस्त्र गतिविधि सञ्चालन गर्दै आएको मधेसी टाइगर्सका कार्यकर्ता भएको प्रहरीको दाबी छ।

पक्राउ परेका तीनै जनाले सुरक्षा गार्डको हत्या गरेको स्वीकार गरेको इलाका प्रहरी कार्यालय दुहवीका सई दिनेश अधिकारीले बताए। उनका अनुसार तीन महिनाअघिदेखि उक्त भट्टामा काम गर्न थालेका चौधरी पनि डाँका मुद्दामा १० वर्ष कैद भुक्तान गरी रिहा भएका थिए। रिहा भएदेखि नै उनी भट्टामा काम गर्न थालेका थिए। कैद भुक्तान गर्ने क्रममा पुरानो रिसइवी भएकाले सदभावनाका नेता चौधरीको योजनामा हत्या भएको प्रहरीको दाबी छ।

सुरक्षा गार्डको हत्यामा संलग्न अन्य तीन जनाको पहिचान भइसकेको सई अधिकारीले बताए। तीनै जनाको खोजतलास भइरहेको छ। गार्ड चौधरीको मंसिर २३ गते राति हत्या भएको थियो।

टीका विष्ट घटना प्रकरणसम्बन्धी
अध्ययन–प्रतिवेदन
२०६६

(१) यही मिति २०६६ साल मंसिर २३ गतेका दिन दिउँसो अन्दाजी ११ः ५० बजे रुकुम जिल्ला खलंगा गाविस वडा नं. १ मठ नजिक रुकुम जिल्ला गरायला गाविस वडा नं. ७ घर भई हाल खलंगा खानेपानी नजिक शान्ता गिरीको घरमा डेरा गरी बस्ने अन्दाजी वर्ष २५ की टीका विष्टको घटनाको सम्वन्धमा एकीकृत नेकपा माओवादी रुकुमको ध्यान आकर्षण भई सो विषयमा सत्यतथ्य वुझी वास्तविकता आम जनतामा सार्वजनिक गर्ने उद्देश्यले तपसिलमा उल्लेखित व्यक्तिहरू रहेको आयोग गठन गरिएको थियो।

तपसिल
संयोजक – मेघ बहादुर श्रेष्ठ
सदस्य – झक्कु प्रसाद घर्ती
सदस्य – गणेश केसी
सदस्य – लुम्बिनी गौतम
सदस्य – यज्ञबहादुर पाण्डे

आयोगले काम थालेको मिति : २०६६।८।२९

२. घटना विवरण
(क) घटनास्थल – खलंगा १ मठनजिक रुकुम
(ख) घटना भएको मिति– २०६६।८।२३ गते विहान ११ः ५० बजेदेखि १२ बजेको बीचमा
(ग) घटनास्थलको अवस्था – टीका विष्ट डेरा गरी बसेको घरदेखि २०० मिटर पश्चिम, जिल्ला प्रहरी कार्यालयदेखि अन्दाजी ४०० मिटर उत्तरपूर्व, घटनास्थलदेखि जिल्ला प्रशासन कार्यालय अन्दाजी ४०० मिटर दक्षिण–पश्चिम आमनेसामने देखिने ठाउँ, प्रहरी पोष्ट र सामुदायिक प्रहरी ३०० मिटरमा दक्षिण, पश्चिम मठगाउँ र सल्ले, २०० मिटर पातुखोलानजिक, खलंगा बजारबाट प्रष्ट देखिने, कराएको आवाज सुनिने र भिरालो खरकाल्नो भएको ठाउँ।

३. टीका विष्टले विभिन्न सार्वजनिक सञ्चारमाध्यम र मंसिर २७ गते कल्पना घिमिरेसँग व्यक्त गरेका कुराकानी – “२३ गते बिहान कोठामा वसिरहेको अवस्थामा अन्दाजी ९ः१५ बजेतिर आफूलाई नचिनेको नम्वरबाट भाउजू बिमारी छन्, तुरुन्त सल्ले जानु भन्ने फोन आएको र सोही बमोजिम आफू ११ बजेतिर सल्ले अस्पताल जान भनी हिँडिरहेको क्रममा मठ भन्ने ठाउँमा पुग्दा सुरुमा कसैले ढुङ्गा हानेजस्तो लागेको, त्यतिनै बेला एक्कासी ३ जना कालो चस्मा लगाएका र मुखमा पट्टी वाँधेका मान्छेहरू आई दुई जनाले एक–एक ओटा हात समाते। एक जनाले मेरो व्याग खोस्यो र सामानहरू निकाल्न थाल्यो। मैले लात्ताले हाने। त्यसपछि खुव फटाहा रहिछ भन्दै मलाई अठ्याए। त्यसपछि मलाई एउटाले मात्र समायो र दुई जनाले सामान तोडफोड गरे। त्यतिबेेला मेरा दुईवटा मोबाइलमध्ये एउटा मेरो साथमा थियो। मोबाइलबाट धनवीर दाहाललाई फोन गरेर दाइ मलाइ घेरेका छन्, बचाउनुहोस् भन्दै थिएँ। त्यति नै बेला मोबाइल खोसिदिए। त्यसपछि मलाई मुखमा पट्टी बाँधेर लेख्ने हात यही हो भन्दै ब्लेडले चिर्न थाले। मैले सक्छौ भने खुकुरीले हान भनँे। उनीहरूले विभिन्न तर्कहरू गरे। १० मिनेट जति यातना दिए। अनि मेरो गर्दनमा समातेर भित्ताको ढुङ्गामा टाउको ठोकाउन थाले। मलाई यति मात्र थाह छ। मैले निजहरूलाई चिनेको छैन। ”

४– यस आयोगले बुझेका व्यक्तिहरूको भनाइ

(क) टीका विष्टको मन मिल्ने साथी भिमा ओलीसँग यस आयोगले बुझ्दा – टीका विष्टले आफूलाई २२ गते बेलुकी करिब ९ : ३० बजेतिर फोन गरेर तपाई कहाँ हुनुहुन्छ, यहाँ आउनुहोला सल्ले जानुछ। सँगै जाउँला भनी फोन गरेको, आफूले जवाफमा भोलि आउन पाउँदिन, शुक्रवार भेट हौँला भन्दा टीकाले जवाफमा शुक्रबार भेट नहुन पनि सक्छ, यो फोन नै अन्तिम पनि हुनसक्छ। मैले अन्य साथीहरू प्रेस यूनियन रुकुमका सचिव आदर्श केसी, पत्रकार लक्ष्मण केसी, सुरेन्द्र खत्री, सल्यानका चिरञ्जीवी ओली, राप्ती एफएम सल्यानका पुरुषोत्तम गिरी, प्रेस यूनियन रुकुमका उपाध्यक्ष दिनेश खड्का, रोल्पाका पत्रकार एल.वि मगर, तुल्सीपुर एफएमका देवीराम कुसारी, गणतन्त्र दैनिकका दिपक संगमलगायतका पत्रकार साथीहरूलाई पनि फोन गरिसकेकी छु भनेकी थिइन्।

(ख) टीका विष्टले डेरा गरी बस्ने घरको माथिल्नो कोठामा वस्ने मनिषा वि.सिका अनुसार– मिति २०६६।८।२३ गते बिहान घटना घट्नुभन्दा १५/२० मिनेट अगाडि आफूलाई नयाँ ब्लेड छ कि? दिनुहोस् भनी कोठामा पुगेर भनेको आफूले ब्लेड किन चाहियो र भनी सोध्दा टीका दिदीले हाँस्दै लेसन प्लान बनाउन आवश्यक परेको छ भनेको र अन्दाजी बिहान ११ बजेतिर झोला बोकेर भाउजुलाई भेट्न सल्ले अस्पताल जान्छु विरामी हुनुहुन्छ रे भनी हिँडेको मैले आँखैले देखेकी हँु। डेराबाट हिँडेको केही समयपछि रमेश रसाइली भन्ने भाइले दिदी–दिदी पानी ल्याएर आउनुहोस्, यहाँ टीका दिदी लडेकी रहिछन् भनी बोलाएपछि म घटनास्थल पुग्ोँ। म पुग्दा टीका दिदी होसमा थिइन्, उनको मुखमा कुनै पट्टी थिएन। हामीले दिएको पानी पिएकी हुन्। त्यसपछि मात्र बेहोस भएजस्तो गरिन्।

(ग) प्रत्येक्षदर्शी रमेश रसाईली र अनिल मल्लको भनाइ– हामीहरू मठ साथीको डेरामा जाने भनेर मोबाइल बजाउँदै बाटोमा हिँडिरहेको बेलामा टीका दिदीलाई बाटोदेखि तल भिरकाल्नोमा बुटो समाएर रोइरहेको, एउटा हातले इसारा गरी बोलाएको र अर्को हातले झाडीको बुटो समातेको देखेका हौं। हामीहरूले के भयो? भन्दै दिदी भएकै ठाउँतर्फ पुग्यौं। दिदीले त्यति बेला पानी–पानी भनेर पानी माग्नुभयो। हामी दगुड्दै आएर भावना घर्ती र मनिसा वि .सी.लाई पानी ल्याइदिनुहोस, टीका दिदी लड्नुभएको छ भनेपछि दिदीहरूले हतार–हतार पानी ल्याउनुभयो र हामी सबै टीका दिदीकहाँ पुगेर पानी दियौं, पानी पिउनु भएको हो। उहाँ होसमै हुनुहुन्थ्यो। दिदी लडेको ठाउँभन्दा पश्चिमतिर ५ मिटर पर डाँडामा यत्रतत्र छरिएको अवस्थामा ल्यापटप, मोबाइल, झोला, चिठ्ठीका खाम, च्यातिएका कागजका टुक्रा, डटपेन थिए भने त्योदेखि १० मिटर पूर्व बाटोमै ढुङ्गामा रगत चुहिएका थोपाहरू देखेका थियौं। बाटोमा कुनै मान्छे लडेको जस्तो अवस्था थिएन, कसैले धकेलेको भए दिदी बाँच्न सक्नुुहुन्नथ्यो होला।

(घ) भावना घर्तीको भनाइ– दिदीलाई मैले भीरमा लडेको देखेकी हुँ। शरीरमा कुनै चोट थिएन। लगाएका कपडा पनि केही भएको थिएन। पानी पानी भन्दासम्म होस थियो। पानी खाएर ढल्दा टाउकोमा चोट लागेको हो। दायाँ हातका औलामा रगत थियो।

(ङ) जिल्ला अस्पताल सल्लेका डा.अपूर्व कार्की र स्वास्थ्य सहायक रजक सिंहको भनाइ– अस्पतालमा ल्याइपुर्‍याँउदा टीका बिष्ट बेहोस अवस्थामा थिइनन्। अस्पतालमा औषधि पनि खाएकी हुन्, प्रहरीले सोधपुछ गरी बयान पनि लिएको हो, यो भन्दा सिरियस …केस’हरू पनि हामीले हेरेका छौ। बिरामीका आफन्तले राम्रो र सुविधासम्पन्न ठाउँमा लिएर उपचार गराउने भन्दै अत्याउने गरेपछि …रिफर’ गर्नुपर्ने हुन्छ।

५–आयोगको विश्लेषण :

(क) घटनाको पृष्ठभूमि हेर्दा पत्रकार टीका विष्टले केही दिनदेखि आफ्ना साथीहरूसँग निराशाजनक अभिव्यक्ति दिनु, २२ गते साँझ भिमा ओलीसँग फोन कुराकानीमा पनि निराशा र आत्मग्लानीयुक्त कुरा गर्नु, फोनमा फेरि भेट हुन्छ कि हुँदैन, मर्छु होला, यही फोन नै अन्तिम पनि हुनसक्छ, सल्ले भाउजूलाई भेट्न जानुछ आदि भन्नुले घटना पूरै नियोजित थियो भन्ने पुष्टि हुन्छ।

(ख) निज पत्रकार टीका विष्टको प्रचारअनुसार केही दिन अघिदेखि आफूलाई …नो नम्बर’बाट तँलाई काट्छु, मार्छु अब तँ बाँच्ने दिन थोरै छन् भनेर धम्की आएको कुरा आफ्ना नजिकका साथीहरूलाई भनेको तर त्यस प्रकारले ज्यान सुरक्षासम्बन्धी गम्भीर खतरा आइरहँदासम्म राज्यको निकाय जिल्ला प्रहरी कार्यालय लगायत सम्बद्ध पक्ष समक्ष जीवन सुरक्षाको माग गरी कुनै जानकारी समेत नदिनुले गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। नो नम्बरबाट ज्यान मार्ने धम्की आइरहेकै अवस्थामा मंसिर २३ गते घटना हुनुको बिहान सोही नो नम्बरबाटै भाउजू विरामी छिन्, सल्ले अस्पताल जानु भनेर खबर आँउदा फेरि पनि कुनै शंका नगरी निज टीका विष्ट जंगलको बाटो हुँदै एक्लै कसरी जान सकिन? यो अर्को गम्भीर प्रश्न हो। आयोगले गरेको अध्ययनअनुसार निज टीका विष्ट स्वयंले मंसिर २२ गते साँझ धेरै जनासँग आफू मंसिर २३ गते सल्ले जानुछ भनेर खबर गरेको र मंसिर २३ गतेकै दिन घटना हुनु ठिक अगाडि पनि कोठाबाट सल्ले जान्छु भने तापनि सल्ले अस्पतालमा उक्त दिन उनको कुनै पनि भाउजू नाता पर्ने बिरामी नभएको देखिएकोले घटना र घटनाको पृष्ठभूमि सुनियोजित थियो भन्ने प्रष्ट हुन आउँछ।

(ग) यदि निज टीका विष्टलाई ज्यान मार्ने उद्देश्यले कोही व्यक्ति आएको थियो भने ब्लेडको टुप्पोले दायाँ हातको ४ वटै औंलाहरूमा अलि अलि काटेर घाउ मात्र कसरी बनाएर छोड्छ ? आक्रमणकारीले ब्लेड प्रयोग गरी औंला चिर्न खोज्दा निज टीका विष्टले प्रतिरोध किन गर्न सकिनन्? सामान्य प्रतिरोध हुने हो भने पनि त्यसरी सजिलै ब्लेडले सवै औंला चिर्न संभव नै हुँदैन। औंलामा ब्लेडको घाउ अत्यन्त होशियारीपूर्वक लगाएको जो कसैले देख्न र बुझ्न सक्छ। अर्को गम्भीर रहस्यमय कुरा यो छ कि निज टीका विष्टले मंसिर २३ गते घटना हुनुभन्दा २० मिनेट अगाडि मात्रै एउटै घरमा डेरा गरी बस्ने मनिसा विसी र भावना घर्तीको कोठामा गएर आफैले ब्लेड मागेकी थिइन्। यसरी घटना हुनुको ठिक अगाडि आफैले ब्लेड माग्नु र त्यसको झण्डै एक घण्टा पछाडि घटनास्थलमा उनको औंला ब्लेडले काटिनुलाई संयोग मात्र मान्न सकिन्न बरु घटना पूरै सुनियोजित थियो भन्ने प्रमाणित हुन्छ।

(घ) घटना सुनियोजित हो वा होइन भन्ने कुराको पुष्टि घटनास्थल र घटना प्रकृति स्वयंले गरेको छ। उनले बोकेको महंगो मूल्यको ल्यापटप सामान्य स्क्र्याच मात्र भएको अवस्थामा भेटिनु र मोबाइल सेट भुँइमा सानो ढुङ्गाले छोपेर राखिएको स्थितिमा भेटिनु तर डायरी च्यातचुत पारी यत्रतत्र फालिएको र डटपेनलाई भाँचकुच पारेर बाटोमा फालिएको अवस्थामा भेटिनु र औंलाको रगतको थोपा एउटा ढुङ्गामा चुहाइएको बाहेक अन्यत्र कतै नदेखिनुले पनि घटना प्रकृतिलाई सुनियोजित देखाएको छ। बाटोको जुन ठाँउबाट टीका विष्टलाई फ्याँकिएको वा लडाइएको भनिएको छ त्यो ठाउँदेखि प्रत्यक्षदर्शीले देख्दा उनी उभिइराखेको ठाँउको दूरी ठाडो भीरमा करिब २५ मिटर तल छ। यदि कसैले उनलाई त्यो भीरबाट फ्याँकेकै हुन्थ्यो भने उनी बाँच्ने संभावना कत्ति पनि देखिँदैन र माथिबाट फ्याँकिएको मान्छे भिरको बीचमा अडिन सक्ने अवस्था पनि छैन। प्रत्यक्षदर्शी अनिल मल्ल र रमेश रसाईलीले देख्ने बेला टीका विष्ट भिरको पुछारतिर सानो बुटो समातेर रुँदै उभिइराखेकी थिइन्। रमेशले टीका दिदी भन्ने वित्तिकै उनी पछाडिपटि्ट अलि सजिलो ठाँउतिर पल्टेकी थिइन्। अकर्ोेतिर ३–३ जना आक्रमणकारीहरूले टीका विष्टलाई पकडिईरहेकै अवस्थामा उनले धनविर दाहाललाई कसरी फोन गर्न सकिन्? वा धनवीर दाहाललाई फोन गर्न सक्नेले प्रहरीलाई जानकारी किन दिइनन्? वा हारगुहार गरेपछि सिधै प्रहरीले सुन्न सक्ने अवस्था हुँदाहुँदै पनि उनी चुपचाप किन बसिन्? अर्को कुरा आक्रमणकारीले आफूलाई १० मिनेटसम्म लखेटेको टीकाको भनाइ छ। यदि त्यो नै सत्य हो भने घटनास्थलबाट दौडेर १० मिनेटमा प्रहरी पोष्ट वा आफ्नो कोठासम्म पुग्न सकिन्थ्यो तर उनले त्यसो किन गरिनन्? यी प्रश्नहरू स्वयंले घटना पूरै नियोजित र निर्देशित थियो भन्ने पुष्टि गर्दछ।

(ङ) विभिन्न संचार माध्यमले टीका विष्ट गंभीर चोटको कारणले २ दिनसम्म बेहोस अवस्थामा भएको सनसनीपूर्ण प्रचारबाजी गरेता पनि प्रत्यक्षदर्शी रमेश रसाईली र अनिल मल्लले देख्ने बेलासम्म टीका विष्ट भिरमा बुटो समातेर रोइरहेकी थिइन् र उनीहरूलाई देख्ने वित्तिकै आफूतिर बोलाइरहेकी थिइन्।

जिल्ला अस्पतालका डा. अपूर्व कार्की र हेल्थ असिस्टेन्ट रजक सिंहका अनुसार अस्पतालमा रहँदासम्म उनी पूर्ण होसकै अवस्थामा थिइन् र औषधि स्वयम् आफैले खाएकी थिइन्। यत्तिमात्र नभएर अस्पतालमै निज टीका विष्टले प्रहरीसँग घटनाकै दिन बयान पनि दिएकी थिइन। शरीरका कपडाहरू पनि दुरुस्तै हुनु अनि प्रत्यक्षदर्शी रमेश र अनिललाई देख्ने बित्तिकै पानी माग्नुले टीका विष्ट बेहोस अवस्थामा थिइनन् भन्ने पुष्टि हुन्छ। तसर्थ संचारमाध्यमहरूमा प्रचार गराइएको कुरा शारीरिक रुपले गंभीर चोट पुगेर बेहोस भएको अवस्थामा नभई बरु घटनालाई अत्यन्तै संवेदनशील देखाउनका लागि रचिएको पूर्व योजनाको कलाविहीन प्रस्तुती मात्र थियोे। साथै एमाले नेताहरूले घटनाको तथ्य बुझ्नुभन्दा पनि माओवादीलाई दोषारोपण गरी राजनीतिक प्रतिसोध लिने अभिव्यक्तिले यो घटना योजनाबद्ध हो भन्ने कुराको थप पुष्टि गर्दछ।

(च) करिब तीन दिन अगाडिदेखि सिस्ने एफएममा टीका विष्टले गरिरहेको कामबाट निकालिएको र एफएमका स्टेशन म्यानेजर नारायण शाहसँगको उनको मनमुटाव भएको तथ्य मिशन टोलीले लुकाएको छ। टीका विष्टले सिस्ने एफएमको कुनै पनि जिम्मेवारीमा नरहेको कुरा स्पष्ट पारेकी छिन्। उनी आफैले स्टेशनमा कुनै पनि जिम्मेवारीमा छैन भन्नु र एमाले पार्टीले समाचार संयोजक हुन् भनी वक्तव्य निकाल्नु भित्र के रहस्य छ? तीन दिन पहिलेदेखि उनले काम समेत छोडेको एफएमका अन्य कर्मचारीहरूको भनाइ छ। के यो अन्तरविरोध र घटनाबीच केही सम्बन्ध छैन? हामी चुनौती दिन चाहन्छौं— के एमालेले कुनै छानबिन समिति बनाएर जान तयार छ?

निश्कर्ष :
उपरोक्त घटना विवरण, घटनास्थलको प्रकृति, प्रत्यक्षदर्शी र उद्धारकर्मी, निज टीका विष्टले फोन वार्ता गरेका व्यक्तिहरू, उनको स्वास्थ्य स्थितिको जाँच गर्ने जिल्ला अस्पताल सल्लेका चिकित्सकहरूको बयान र जिल्लास्थित सुरक्षा निकायका व्यक्तिहरूसँगको अनौपचारिक कुराकानीका आधारमा आयोग निम्नलिखित निश्कर्षमा पुगेको छ :

 घटनाको पृष्ठभूमि र घटना अत्यन्तै सुनियोजित छ।
 घटनामा निज टीका विष्टलाई योजनाबद्ध ढंगले प्रयोग गरिएको छ। तथ्य छिपाएर राजनीतिकरण गरिएको छ।
 घटना राजनीतिक प्रतिशोध साँध्ने र एकीकृत नेकपा (माओवादी)लाई बदनाम गर्ने उद्देश्यले सुनियोजित ढंगले गराइएको छ।
 पत्रकार महासंघद्वारा गठित मिडिया मिसनले तथ्य एकातिर निष्कर्ष अर्कोतिर निकाल्नु उहाँहरूको मर्यादा र इमान्दारीभन्दा राजनीतिक ‘प्रेसर’मा भएको स्पष्ट छ। छानबिन प्रक्रियामा खटिएका तीनजना पत्रकारभन्दा अर्को थप पत्रकार सिर्जना आचार्य नेपालगन्जबाट सँगै लिनु, सँगै बस्नु र सँगै फर्किनुले छानबिनमा प्रभाव पारिएको स्पष्ट छ। छानबिन टोलीमा रहेका प्रताप रेग्मीले उक्त निष्कर्षमा आफू असहमत भएको कुरा सार्वजनिक गर्नुले पनि निष्कर्ष पूर्वाग्रहीपूर्ण छ भन्ने कुरा स्पष्ट हुन्छ।
 सिस्ने एफएमभित्रकै अन्तरविरोध यो घटनाको एउटा कारक हुनसक्ने संभावनालाई नकार्न सकिन्न।
 यो घटनाका मुख्य योजनाकार, यसमा संलग्न व्यक्ति तथा मतियारहरूको पहिचान गरी राज्यले तत्काल कानुनी कार्वाही चलाउनुपर्छ।

२०६६ पुष १० गते

कथा नै कथा अल्झिएको मेरो जिबन
कहिले समापन हुने हो थाहा छैन !
व्यथा नै व्यथामा रूमलिएको मन
कहिले निको हुने हो ? मिति नै छैन ।

उमङ्ग र हाँसोले आँसु बगाए
कतै पिर र बेदनाले जित्ने पो होकी
निराश र त्रासले सरगम बजाए
कतै माया र प्रेमले हार्ने पो हो की !

जहिले पनि संका र उपसंका
लंका जल्नापो हो की
कहिले झर्छ फुलको थुंगा
तुसारो पात हुने पो होकी !

खै के हो जिबन? चिन्नै गाह्रो भो
छुटाएर राख्न लाइ झनै सारो भो|
कहिले कथा कहिले व्यथा सारै भार भो|
जिबन का सार हरु आफ्नै जार भो|

हालः मदागस्कर

आफ्नो एक घण्टाभन्दा लामो मन्तव्यका क्रममा अध्यक्ष प्रचण्डले माओवादीले केही दिनअघि सार्वजनिक गरेको धारणाले राष्ट्रियता कमजोर हुने व्याख्या अन्य दलहरूले गरेका हुन् भने राष्ट्रियताका पक्षमा सदनबाटै संयुक्त प्रस्ताव पारित गर्ने प्रस्ताव राख्नुभयो ।

प्रचण्डले भन्नुभयो -मेरो भनाइबाट यदि कोही राजनीतिक दलका नेता साथीहरूलाई नेपालको राजनीतिक स्वाधीनता र आन्तरिक राजनीतिक घटनाक्रममा विदेशी निम्त्याउन खोजेको भन्ने लागेको हो भने म सदनसम्क्ष यो प्रस्ताव राख्न चाहन्छु, हामी एउटा प्रस्ताव पारित गरौं, राष्ट्रिय स्वाधीनताका लागि, भारतसाग भएका असमान सन्धि सम्झौता खारेज गर्न, सुस्ता कालापानीलगायत सबै सीमा समस्या समाधान गर्न, स्वतन्त्र विदेश नीति विकास गर्न एक छौं भनेर प्रस्ताव पारित गरौं । कुनै न कुनै कुतर्कद्वारा सच्चाइलाई छोप्न सकिदैन ।

बैठकमा बोल्दै अध्यक्ष प्रचण्डले भारतीय सेनाका स्थल सेनाप्रमुख दीपक कपुरबाट नेपालको स्वाधीनतामा हस्तक्षेप हुनेगरी आएको अभिव्यक्तिबारे सरकारको आधिकारिक धारणा माग गर्नुभएको छ ।

कपुरको माओवादीविरुद्ध लड्न नेपाली सेनालाई उक्साउने, जनमुक्ति सेना समायोजन गर्न हुँदैन भन्ने अभिव्यक्ति नेपालको स्वाधीनतामाथिको हस्तक्षेप र शान्तिप्रक्रियाविरोधी भएकाले उहााले यसप्रति सरकार र अन्य दलको आधारिक धारणा माग गर्नुभयो ।

नागरिक सर्वोच्चता र राष्ट्रिय स्वाधीनताको विषयलाई अन्य दलले गम्भीर रूपमा नलिए अगाडिको बाटो झन् असहज भएको ठहर गर्दै उहाँले कोही राष्ट्रिय आत्मसर्मपणवादी र कोही राष्ट्रिय स्वाधीनताका लागि अझ बलिदान गर्नुपर्ने अवस्था आएमा त्यतिबेला माओवादीले जस्तोसुकै बलिदान गर्ने बताउनुभयो ।

मन्तव्यका क्रममा प्रचण्डले सुगौली सन्धिदेखि गणतन्त्र स्थापनासम्म आइपुग्दा नेपालमा कहिल्यै पनि स्वतन्त्र पुँजीको विकास हुन नदिइएको र नयाँनयाँ रूपमा साम्राज्यवादी, विस्तारवादी, सामन्तवादीहरूसँग बुर्जुवा पुँजीवादीहरूले साँठगाँठ गरी सर्वहारा जनतालाई शोषण गरिरहेको बताउनुभयो ।
यस्तै व्यवस्थापिका संसादमा आफ्नो धारणा राख्दै नेपाली काङ्ग्रेसका उपसभापति एवम् संसदीय दलका नेता रामचन्द्र पौडेलले आफ्नो पार्टीलगायतका अन्य दलको दिमागमा सिर्जना भएको माओवादीप्रतिको विश्वासको सङ्कट र माओवादीले अन्तरिम संविधान २०६३ कारण राष्ट्रपतिलाई वैशाख २० गतेको कदम चाल्न १८ दल मिलेर चिठी लेखेको स्वीकार गर्नुभयो

उहाँले नेपालीहरूको अगाडि चुनौती र सङ्कट रहेको विचार व्यक्त गर्दै नेपाल राष्ट्र जोगाएर अघि बढ्ने चुनौती अहिलेको पुस्ताको काँधमा आएको छ भन्नुभयो । नयाँ संविधान निर्माणका लागि आधारभूत सिद्धान्तमा सहमत हुन जरुरी रहेकोमा जोड दिँदै उहाँले लोकतन्त्रका लागि नयाा संविधान निर्माण गर्न लागिएको बताउनुभयो ।

सदनको बैठकमा बोल्दै नेकपा -एमाले)का अध्यक्ष झलनाथ खनालले केही समय खेर गए पनि मेलमिलाप कायम गरी सहमतिकासाथ काम गर्नसके उपलब्धि हासिल गर्न सकिने बताउनुभयो । -धिरेन तुलाधर

हेलिकोप्टरबाट उनी गोलपार्क नजिकै रहेको सेनाको क्याम्पमा उत्रिएका थिए । स्व. अधिकारीको शालिक अनावरण गरिसकेपछि उनलाई २२ किलोको मालाले स्वागत गरिएको थियो । २२ दलको समर्थन पाएका प्रधानमन्त्री भएकाले उनलाई सो सम्मान गरिएको बताइएको छ । त्यस लगत्तै उनी हेलिकोप्टरबाट पश्चिम क्षेत्रीय प्रहरी तालिम केन्द्रमा आएका थिए । बुटवल मण्डपमा रुपन्देही उद्योग संघले आयोजना गरेको एघारौं राष्ट्रिय औद्योगिक प्रदर्शनी तथा पर्यटन महोत्सवमा सहभागी हुन तालिम केन्द्रमा उनी उत्रेका हुन् । हेलीकोप्टर अवतरण गरिएको प्रहरी तालिम केन्द्र र सेनाको क्याम्प एक किलोमिटर दूरीभन्दा पनि कम छ ।

स्थल मार्ग हुँदै कार्यक्रममा सहभागी हुन सकिने भए पनि प्रधानमन्त्री नेपाल एकीकृत माओवादीले कालो झण्डा देखाउने डरले अति छोटो दूरीमा समेत हेलिकोप्टर प्रयोग गरेका थिए । तर पनि उनलाई एकीकृत माओवादी कार्यकर्ताले कालो झण्डा देखाइ छाड्यो । प्रदर्शनी स्थल बाहिर उनलाई सयौं कार्यकर्ताले कालो झण्डा देखाउँदै नाराबाजी गरेका थिए ।

करिब १ बजे प्रहरी तालिम केन्द्रमा आइपुगेका प्रधानमन्त्री ३० मिनेटसम्म बाहिर निस्कन सकेनन् । सयौं माओवादी कार्यकर्ताले सडकमा प्रदर्शन गरेपछि उनी तालिम केन्द्रमै रोकिनु परेको थियो । प्रहरीले सामान्य बल प्रयोग गरी सडक खुलाएपछि मात्र प्रधानमन्त्री नेपाल महोत्सव स्थलमा पुगेका थिए ।

प्रदर्शनकारीलाई धकेलेर प्रहरीले बाटो खुलाएको थियो । एकीकृत नेकपा माओवादी रुपन्देहीका सहइन्चार्ज वसन्त श्रेष्ठले सुरक्षाकर्मीको वल प्रयोगको बाबजुत कालो झण्डा देखाउने कार्यक्रम सम्पन्न भएको बताए । माओवादीप्रति निकै आक्रामक देखिने एमाले नेता समेत रहेका प्रधानमन्त्री नेपाल उद्घाटन कार्यक्रममा माओवादीको केही आलोचना गरेनन् । उनले सहमतिको राजनीतिमा आउन आग्रह गरे ।

प्रधानमन्त्रीले भाषण गर्दा प्रदर्शनी भित्र सर्वसाधारणलाई प्रवेश समेत निषेध गरिएको थियो । असुरक्षा देखाउँदै प्रधानमन्त्री प्रदर्शनी स्थलमा रहुञ्जेल सर्वसाधारणले प्रदर्शनी अवलोकन र भाषण सुन्न पाएनन् । प्रधानमन्त्रीको सुरक्षाको लागि खटिएको सयौं सुरक्षाकर्मीले सर्वसाधारणलाई मूल गेटमै रोकेका थिए । प्रधानमन्त्री आउनु अघि जति अतिथि तथा सर्वसाधारणभित्र पसेका थिए तिनीहरुले मात्र प्रधानमन्त्रीको अनुहार देख्न पाए । -धिरेन तुलाधर

प्रेस-वक्तव्य
राष्ट्रपतिको असंवैधानिक कदमको खारेजी, नागरिक सर्वोच्चताको बहाली लगायतका माग राखी संयुक्त राष्ट्रिय जनआन्दोलन, नेपालको नेतृत्वमा जारी तेस्रो चरणको सङ्घर्षको उत्कर्षको रूपमा आ≈वान गरिएको तीनदिने आमहडतालको पहिलो दिन आज देशैभरिका जनसमुदायको सहभागितामा आमहडताल शानदार ढङ्गले सम्पन्न भएको छ।
जनआन्दोलनको तर्फबाट हडताललाई शान्तिपूर्ण बनाउने भरमग्दुर प्रयत्न हु”दाहु”दै पनि काठमाडौंको बानेश्वरलगायतका ठाउ”मा भएका नृशंस प्रहरी दमन र धरपकडका कारण केही मात्रामा प्रतिरोधहरू पनि हुनपुगेका छन्। प्रहरीले गरेको गोलीप्रहार, अन्धाधुन्धा हवाईफायर, अश्रुग्या”स प्रहार, पानीका फोहरा प्रहार र लाठीप्रहारबाट सयौं आन्दोलनकारी घाइते बनाइएका छन्। वानेश्वरमा प्रहरीदमनले घाइते मधु चौलागाईं आईसीयूमा हुनुहुन्छ≤ रामकृष्ण आचार्यको टाउकोमा गोली लागेको छ≤ सभासद्द्वय यशोदा सुवेदी र भीमप्रसाद गौतम, भुवन किरातीलगायतको टाउकोमा गम्भीर चोट लागेको छ≤ दीपक चौधरी, सुशिला महर्जन, सूर्य नेपाली, गायत्री, हिरा तामाङ, सुमन तामाङ, विनोद खतिवडा, आरसी चौधरीलगायत ५० औं जना घाइते बनाइनुभएको छ। मिनभवनमा दीपक खडीयारी झा”गड गोली लागेर लडिरहेको अवस्थामा फेलापरेपछि हाल उपचाररत हुनुहुन्छ। त्यसैगरी, गौशालामा प्रहरीको लाठी प्रहारबाट मोहन वि.क.को टाउको फुटेको छ र हिरा शाही, लक्ष्मी राई र बाबुराम भट्ट घाइते हुनुभएको छ।
आजै प्रहरीले सप्तरीमा ए.ने.क.पा. (माओवादी)का जिल्ला सेक्रेटरी असर्फी सदा, कार्यालय सहयोगी मानपुर चौधरीलगायत ८० जना, बागलुङबाट ५ जना, कास्कीबाट माओवादी जिल्लासदस्य विकास सुनुवारलगायत ४ जना, काठमाडौंको सुनधाराबाट नेवाः राष्ट्रिय मुक्तिमोर्चाका केन्द्रीय सचिव सुरेश श्रेष्ठ, गौशालाबाट नरबहादुर तामाङ, प्रकाश अधिकारी, शेखरनाथ आचार्य, विशाल, राजेशलगायत ८ जना गरी ३० औं जना लगायत देशैभरि गरेर सयौं जनालाई गिरफ्तार गरेको छ। पर्वतमा सत्ताधारी नेपाली का”ग्रेसका कार्यकर्ताले ए.ने.क.पा.(माओवादी)को जिल्ला कार्यालयमा ढुङ्गामुढा गरेपछि आन्दोलनकारीद्वारा सामान्य प्रतिरोध भएको छ।
सर्वप्रथम त जनआन्दोलन कलकारखाना, सरकारी कार्यालय, शिक्षण संस्था, यातायातलगायतका विभिन्न क्षेत्रमा दिनभर हडतालमा उत्रनुभएका सम्पूर्ण मजदुर, कर्मचारी, शिक्षक, विद्यार्थी, यातायातकर्मीलगायतका जनसमुदायमा हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्दछ≤ घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गर्दछ≤ घाइतेहरूको निःशुल्क उपचार र गिरफ्तार आन्दोलनकारीहरूको तुरुन्त रिहाइको लागि राज्यसित जोडदार माग गर्दछ।
जनसमुदायका जायज मागलाई सम्बोधन गर्नुको साटो उल्टै बन्दुक र लाठीको बलमा आफ्नो आयु लम्ब्याउने निरर्थक कसरतमा जुटेको कठपुतली सरकारको आदेशमा गराइएको उक्त प्रहरीदमनले शान्तिपूर्वक प्रदर्शन गर्न पाउने जनताको संविधानप्रदत्त अधिकारलाई अतिक्रमण गरेको छ। जनआन्दोलन कठपुतली सरकारको उक्त चरम अलोकतान्त्रिक र फासीवादी रवैयाको घोर भर्त्सना गर्दछ।
अन्त्यमा, भोलि र पर्सि (पुस ६ र ७ गते)को आमहडतालमा पनि अझ उत्साहपूर्ण र सक्रिय सहभागिताको लागि जनआन्दोलन आम जनसमुदायमा हार्दिक आ≈वान गर्दछ। आन्दोलनकारी जनसमुदायको जीत र कठपुतली सरकारको पतनलाई दुनियाका कुनै ‘प्रभु’ हरूले रोक्न सक्ने छैनन्।

२०६६ पुस ५ गते क्रान्तिकारी अभिवादन सहित !
बाबुराम भट्टराईं
अध्यक्ष